Bütün lüğətlər

öləzik [öləzix'] sifət

Dialekt. Alovu azalmağa, sönməyə başlamış; sönmüş, közərmiş.

öləzimə

öləzimək [öləziməx'] feil

Dialekt. Alovu sönməyə, közərməyə başlamaq; işarmaq, közərmək, zəifləmək, azalmaq (işıq haqqında). □ Mənzilə ölgün bir işıq süzülür, yavaş-yavaş öləziyirdi. (Ə.Vəliyev).

ölgün [ölgün] sifət

1. Canlılığı, təzəliyi, təravəti qalmamış; düşkün, solğun. □ Ölgün qoca.
2. Məcazi mənada: cansız, ölmüş kimi görünən, zəif, solğun, sönük. □ Bir saat əvvəl səssizlikdən ölgün kimi görünən təbiət birdən-birə canlanır. (A.Şaiq).

ölgünləşmə

ölgünləşmək [ölgünnəşməx'] feil

Ölgün hala gəlmək, ölgün kimi görünmək. □ Divardakı əcaib şəkillər Məşuqənin gözlərində ölgünləşirdi. (S.Rəhimov).

ölgünlük [ölgünnüx'] isim

1. Ölgün şeyin halı.
2. Məcazi mənada: fəaliyyətsizlik, durğunluq, həyat əsərinin olmadığı hal. □ Şəhərin ölgünlüyünə baxmayaraq, yalnız bu zavod canlıdır. (H.Nəzərli).

ölkə [ölkə] isim

ölkədaş [ölkədaş] isim

Bir ölkənin vətəndaşı olan adamlardan hər biri.

ölkəşünas [ölkəşünas] isim

Ölkəşünaslıq mütəxəssisi. □ Ölkəşünasların qurultayı.

ölkəşünaslıq [ölkəşünasdıx] isim

ölmə

ölmə-diril [ölmə-diril] zərf

Zorla-güclə, güc-bəla ilə, əziyyətlə, zillətlə, çətinliklə. □ Ölmə-diril yaşamaq.

ölmək [ölməx'] feil

1. Həyatı tərk etmək, vəfat etmək; keçinmək. □ Diz üstə yaşamaqdansa, ağırlıq üstə ölmək yaxşıdır. (Atalar sözü).
2. Qırılmaq, tələf olmaq, məhv olmaq (heyvanlar haqqında). □ Qışda xeyli mal-qara öldü.
3. Tələf olmaq, məhv olmaq (ağac, ot və s. haqqında). □ Şaxtadan güllər öldü.
4. Məcazi mənada: çox arzu etmək, can atmaq, çox istəmək, həsrətində olmaq. □ Oxumaq üçün ölür.
5. Məcazi mənada: özündən qabaq gələn sözün ifadə etdiyi şeyin şiddətini, təsirini bildirir. □ Acından ölmək.
6. Mən ölüm şəklində – bir şeyi təkidli xahiş məqamında işlənir. □ Mən ölüm, tez gəl.
7. Sən öl, sən öləsən, siz öləsiniz şəklində – bir şeyə inandırmaq üçün işlənir: canın (canınız) üçün. □ ..A kişi, sən öl, mən sənə; Nə qədər desən pul verərəm. (Ü.Hacıbəyli).
8. ...ölsün – and içmək, inandırmaq məqamında işlənir. □ ..Bu canım ölsün ki, bularda bir kələk var, gedim görüm nə danışırlar. (Ü.Hacıbəyli).

ölməli [ölməli] sifət

Ölməsi lazım olan; yaşamağa layiq olmayan, cəmiyyət üçün heç bir faydası olmayan. □ Mən hamayıl deyiləm; Ağlı zayıl deyiləm; Qoy ölsün ölməlilər; Sənə qayil deyiləm. (Bayatı).