Bütün lüğətlər

çırpıntı [çırpıntı] isim

Döyünmə, döyüntü, çırpınma. □ ..Çırpıntılar içərisində çapaladığım halda, Mahrunu gözləməkdə idim. (M.S.Ordubadi).

çırpışdırma

çırpışdırmaq [çırpışdırmax] feil

Gizlicə götürmək; oğurlamaq, çalmaq. □ Qurban demir ki, gərək kartoşkaya qarovul çəkək? Demir ki, kulaklar kartoşkanı çırpışdırırlar? (Mir Cəlal).

çırpma

çırpmaq [çırpmax] feil

1. Tozunu almaq və ya başqa məqsədlə ağac və ya əllə vurmaq, döyəcləmək, silkələmək. □ Yun çırpmaq. Xalçanı çırpmaq.
2. Şiddətlə vurmaq, çarpmaq, yıxmaq; hirslə atmaq, tullamaq. □ Pası əl-ayağını uzadır və özünü yerə çırpırdı. (S.Rəhimov).
3. Çarpdırmaq, vurmaq; ilişdirmək, zərbə endirmək. □ Xəzri yeli axşamdan hirslə qalxıb, Bakı küçələrinin toz-torpağını daşa-divara çırpırdı. (S.Qənizadə).
4. Tez-tez vurmaq, döyünmək (“qəlbi”, “ürəyi” sözləri ilə). □ Bu zaman bizim qəlbimiz daha həyəcanla çırpır. (M.İbrahimov).
5. Tut, qaysı və bəzi başqa meyvələri ağacın budaqlarını bir şeylə vurmaq və ya əllə tərpətməklə yerə tökmək. □ ..ağasının həyətində kələm əkir, göyərti becərir, tut ağaclarını çırpır, tutundan sirkə qayırırdı. (Y.V.Çəmənzəminli).
6. Gizlicə götürmək; oğurlamaq, çalmaq. □ ..Görəsən, varislərindən nə qədər çırpıbdır. (Ə.Haqverdiyev).
7. Bişirmək üçün yumurtanı sındırıb içindəkini qaba tökmək. □ Küküyə üç dənə yumurta çırpmaq.

çırt [çırt]

Tüpürərkən çıxan səsi bildirən təqlidi söz. □ ..uzun bir çubuq da qoyub damağına, sağa da çırt atır, sola da. (B.Talıblı).

çırtaçırt [çırtaçırt] zərf

Çırtıldayaraq, çırt səsi çıxararaq; bərk alışaraq. □ Nəhayət, tonqal alovlanıb çırtaçırt yandı. (B.Bayramov).

çırtdaq [çırtdax] isim

Quru odun, çırpı və s. yanarkən çırt-çırt səslə qalxan qığılcım. □ Közərən kösövlərdən qopan çırtdaqlar yuxarıya, bacaya doğru sıçradı. (Ə.Məmmədxanlı).

çırtıq [çırtıx] isim

1. Bir və iki əlin bir neçə barmağını (adətən orta barmaqları baş barmağa) zərblə bir-birinə vurub çırt səsi çıxarma; çırtmıq. □ Birdən çırtıq və oxumaq səsləri eşidildi. (İ.Əfəndiyev).
2. Barmaqlardan birinin (adətən orta barmağın) ucunu baş barmağa dayayaraq zərblə vurma; çırtmıq.

çırtıldama

çırtıldamaq [çırtıldamax] feil

Çırt-çırt səs çıxarmaq, çırt eləmək. □ Yanan yüzlərlə elektrik lampalarının süd kimi işıqlandırdığı yerdə qaynaq şamlarının gözqamaşdırıcı qığılcımları çırtıldayır. (M.Əlizadə).

çırtıltı [çırtıltı] isim

Quru odun və s. yanarkən və ya quru otu tapdalayarkən çıxan səs, çırt-çırt səsi. □ Ocaq qalanmış, quru ağac budaqlarının çırtıltı ilə yanmasından əmələ gələn alov ocağın ətrafını qızdırırdı. (T.Ş.Simurq).

çırtı-pırtı [çırtı-pırtı] sifət

Boş, mənasız, cəfəng. □ Çırtı-pırtı söhbət.

çırtlaq [çırtdax] isim

Yanan və ya közərən ocaqdan çıxan parıltılı kiçik hissəciklər; qığılcım.

çırtlama