All dictionaries

çılğınca [çılğınca]

çılğıncasına [çılğıncasına] zərf

1. Dəli kimi, dəlicəsinə. □ Gülgəz çılğıncasına atasının yaxasını didişdirməyə başladı. (İ.Hüseynov).
2. Məcazi mənada: ehtirasla, dəlicəsinə. □ Çılğıncasına sevmək.

çılğınlaşma

çılğınlaşmaq [çılğınnaşmax] feil

1. Azğınlaşmaq, coşmaq, dəli kimi hərəkət etmək.
2. Coşmaq, qudurmaq, azğınlaşmaq. □ Dəniz getdikcə çılğınlaşırdı.

çılğınlıq [çılğınnıx] isim

Çılğın adamın hal və keyfiyyəti; dəlicəsinə, azğıncasına hərəkət. □ Çılğınlıq etmək.

çılpaq [çılpax] sifət

1. Əynində heç bir paltar olmayan, bədəni heç bir şeylə örtülməmiş; paltar geyməmiş; soyunmuş, lüt-üryan; açıq olan, geyimlə örtülməmiş. □ Çılpaq uşaq. Çılpaq bədən.
2. Zərf kimi: əynində heç bir şey olmadığı halda; lüt, paltarsız. □ Çılpaq yatmaq.
3. Yəhərsiz, palansız, çulsuz. □ Səməndər çılpaq atın belinə atıldı, alt tərəfdən sürdü, Nərgizə yanaşdı. (B.Bayramov).
4. Məcazi mənada: bitkisiz. □ Çılpaq səhra.
5. Yarpağı olmayan, yarpağı tökülmüş; yarpaqsız. □ Çılpaq kol.
6. Məcazi mənada: yoxsul, paltarsız, üst-başı tökülmüş. □ Zeynəb qaldı ac, çılpaq və sahibsiz. (C.Məmmədquluzadə).
7. Məcazi mənada: əlavəsiz, artırmasız, necə var elə. □ Qaçay müqəddiməsiz başladı və bir növ sualları çılpaq verdi. (Ə.Vəliyev).

çılpaqca [çılpaxca] zərf

1. Çılpaq, lüt-üryan. □ Çılpaqca oturmaq.
2. Sifət kimi: çılpaq, lüt-üryan. □ Çılpaqca uşaq.
3. Zoologiya. İsim kimi: ağzının künclərində və başında bığı olan girdəbaşlı balıq növü.

çılpaqlanma

çılpaqlanmaq [çılpaxlammax] feil

1. Paltarlarını soyunmaq, çılpaq olmaq, lüt olmaq, üryan olmaq. □ Lakin Mehriban Zakirin yanında çılpaqlanıb suya girə bilərdimi? (H.Seyidbəyli).
2. Yarpaqlarını tökmək, bitkisi məhv olmaq; dazlaşmaq. □ Ağaclar lütlənir, meşələr çılpaqlanırdı. (S.Rəhimov).

çılpaqlaşma

çılpaqlaşmaq [çılpaxlaşmax] feil

1. Paltarlarını soyunmaq, çılpaq olmaq, lüt olmaq, üryan olmaq. □ ..sonra tamam çılpaqlaşıb, özünü duşun altına verdi. (M.Hüseyn).
2. Yarpaqlarını tökmək, bitkisi məhv olmaq; dazlaşmaq. □ Kollar çılpaqlaşıb.

çılpaqlıq [çılpaxlıx] isim

1. Çılpaq vəziyyət; lütlük, üryanlıq.
2. Məcazi mənada: otu, bitkisi qurumuş, məhv olmuş yerin halı. □ Çölün çılpaqlığı.
3. Məcazi mənada: yarpağı tökülmüş ağacın, bitkinin halı; yarpaqsızlıq. □ Ağacın çılpaqlığı.

çımxırma

çımxırmaq [çımxırmax] feil

Məzəmmətlə qışqırmaq, töhmətləndirmək. □ ..əvvəl bir çımxırdı üstümə, mən də bir təpindim ona. (C.Cabbarlı).

çınqıl [çınqıl] isim