Bütün lüğətlər

çarə [ça:rə] isim fars

1. Bir şeyin əldə edilməsinə, bir nəticəyə gəlməyə, çətin bir məsələnin həllinə mane olan əngəlləri aradan qaldırmaq üçün lazım olan çıxış yolu; tədbir, vasitə, əlac. □ Keçəl çarə bilsə, öz başına eylər. (Atalar sözü). Oldu ilə öldüyə çarə yoxdur. (Atalar sözü).
2. Əlac, kömək, yardım. □ Görünür dağdan duman; Nə haqq var, nə də divan; Xəstəyəm, çarəm yoxdu; Nə təbib var, nə güman. (Bayatı).

çarəsiz [ça:rəsiz] sifət

1. Çarəsi, əlacı olmayan, müalicə oluna bilməyən, sağalmaz; başqa bir çıxış yolu olmayan, həlli mümkün olmayan, naçar. □ Çarəsiz bir xəstəlik. Çarəsiz dərdə loğman da acizdir. (Atalar sözü).
2. Zərf kimi: əlacsız, əlacı kəsilərək, məcbur olaraq, naçar. □ Durdum, mağaranın ağzından içəri baxdım. Bir şey görmədim, çarəsiz mağaraya girdim. (A.Şaiq).

çarəsizlik [ça:rəsizdix'] isim

Çarəsi, əlacı, çıxış yolu olmayan bir vəziyyət; əlacsızlıq, acizlik. □ Öz çarəsizliyindən utanan xalq məbhut çocuqlar kimi yan-yörəsinə baxırdı. (Ə.Əbülhəsən).

çargah [çargah] isim fars

Musiqi. Azərbaycan klassik muğamlarından birinin adı. □ Dinləsin səsini bir çargah kimi; Qarılar, qocalar, yeni nəsillər! (M.Müşfiq).

çargo

çargov [çargov] isim fars

Arxaizm. Dörd öküz qoşulmuş araba, cüt. □ ..Bircə de görüm, sən cüt əkən vaxt ağa gəlib sənin çargovuna minəcəkdirmi? (Ə.Haqverdiyev)

çargül [çargül] sifət fars

Dördbucaq(lı). □ Qonaqlar gözəl, çargül xalçaya maraqla baxırdılar. (Mir Cəlal).

çarhovuz [çarho:uz] isim fars

Böyük hovuz. □ Bəzi həyətlərdə su quyusu və çarhovuz görünərdi. (H.Sarabski).

çarhovuzlu [çarho:uzdu] sifət

Çarhovuzu olan, böyük hovuzlu. □ Çarhovuzlu həyət.

çarx [çarx] isim fars

1. Öz oxu ətrafında fırlanmaqla minik və ya başqa nəqliyyat vasitələrini hərəkətə gətirən (dəndənəli və ya bütöv şəkildə) dairə; təkər. □ Araba çarxı. Velosiped çarxı. Avtomobilin çarxı.
2. Müxtəlif mexanizmlərdə, qurğularda hərəkəti ötürən və nizama salan çarxşəkilli hissə. □ Dəzgahın çarxı. Dişli çarx.
3. Kəsər alətləri itiləmək üçün dairəvi bülöv daşı olan alət. □ Bıçağı çarxda itiləmək.

çarxçı [çarxçı] isim

Kəsər alətləri çarxda itiləməklə məşğul olan adam – usta. □ Səhər tezdən alverə çıxan kimi bir çarxçını küçədə əylədim. (B.Bayramov).

çarxçılıq [çarxçılıx] isim

Çarxçının sənəti, peşəsi, işi.

çarxı [çarxı] isim fars

Çarxı xoruzu – iri, döyüşkən xoruz cinsi. □ ..oğlum, canın üçün, xalova deyərəm, sənə bir yaxşı çarxı xoruzu gətirsin. (C.Məmmədquluzadə).

çarxşəkilli

çarxvarı [çarxva:rı] sifət

Çarx şəklində olan; dairəvi, çarxşəkilli.