Haqqımızda Əlaqə
AZ EN RU
Lüğət Orfoqrafiya Ensiklopediya Jurnal Deyimlər Forum
Qeydiyyat Daxil ol
Qeydiyyat Daxil ol
Reklam
Reklam
5527 söz
Lüğət seç Əlifba sırası
Əlifba
A B C Ç D E Ə F G Ğ H X I İ J K Q L M N O Ö P R S Ş T U Ü V Y Z

Etimologiya lüğəti

deyn

Ərəbcədir, cəm forması “doyun”dur. Mənası “boynuna tapşırıq qoymaq”, “boy­nuna yük qoymaq” deməkdir. “Koroğlu”da işlədilib. (Bəşir Əhmədov. Etimologiya lüğəti)

 Etimologiya lüğəti

dədə

Qədim hind sözü kimi yozurlar, mənası “ata’ deməkdir. Məncə, türk mən­şə­lidir, dad (dadızdır, dadlı...), yəni yem anlamı ilə bağlıdır, “qidalandıran” deməkdir. (Bəşir Əhmədov. Etimologiya lüğəti)

 Etimologiya lüğəti

dəfə

Ərəbcədir, bizdə yol sözü işlədilib. (Bəşir Əhmədov. Etimologiya lüğəti)

 Etimologiya lüğəti

dəfinə

Ərəbcə dəfn (basdırma) sözündəndir, mədfən sözü ilə qohumdur. “Yerə basdırılmış daş-qaş (xəzinə)” mənasını verir. Dəfnə isə bitki növüdür (“lavr”dır), bakalavr sözü də lavr kəlməsi ilə qohumdur. (Bəşir Əhmədov. Etimologiya lüğəti)

 Etimologiya lüğəti

dəftər

Yunan mənşəlidir, qədim mənası “dəri” deməkdir. Qabaqlar yazı dəri üzə­rində yazılarmış, ona görə də yazı vasitəsi dəftər adı ilə yayılıb. (Bəşir Əhmədov. Etimologiya lüğəti)

 Etimologiya lüğəti

dəhmərləmək

“Atı hərəkətə gətirmək, sürətini artırmaq” mənasında işlədilir. Əsli dəh-dəhləmək (dəh-dəh eləmək, mahmızlamaq) olub, sonradan dəyişib. (Bəşir Əhmədov. Etimologiya lüğəti)

 Etimologiya lüğəti

dəhnə

Farscadır, dəhan (ağız) sözü ilə qohumdur. Çaydan arxın ayrıldığı yerə deyilir. “Gəm” mənası da var (“ağızlıq” deməkdir). (Bəşir Əhmədov. Etimologiya lüğəti)

 Etimologiya lüğəti

dəhrə

Mənbələrə inansaq, fars sözüdür. Azərbaycan dilində onun müqabilində dımıq (ehtimal ki, dimdik sözü ilə bağlıdır, çünki dəhrənin burnu dimdiyə oxşayır), burnuəyri sözləri işlədilib. Sonra dəhrə onları sıxışdıraraq sıradan çıxarıb. Farsca mənası “əyri” deməkdir. (Bəşir Əhmədov. Etimologiya lüğəti)

 Etimologiya lüğəti

dəxl

“Mənə dəxli yoxdur” deyirik. Dəxl ərəbcə müdaxilə sözü ilə kökdaşdır. (Bəşir Əhmədov. Etimologiya lüğəti)

 Etimologiya lüğəti

dək

Bu qoşma dəymək feili ilə bağlıdır. Onun sinonimi olan –can2 qoşması isə dək sözünün dəyişmiş formasıdır, tarixi baxımdan hər ikisi eyni söz olub. (Bəşir Əhmədov. Etimologiya lüğəti)

 Etimologiya lüğəti