Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti

yabı [yabı] isim

1. Arıq, əldən düşmüş, yaraşıqsız at. □ Ağsaq yabı köhlən atı keçə bilməz. (Atalar sözü).

2. Vulqarizm. Məcazi mənada: arıq, sısqa, yeriyə bilməyən adam haqqında.

yabılaşma

yabılaşmaq [yabılaşmax] feil

Vulqarizm. Arıqlayıb qocalmaq, əldən düşmək.

yabılıq [yabılıx] isim

Yabı halına düşmüş atın halı.

yad¹ [yad] isim

1. Qohum olmayan, qohumluq və ya yaxınlıq əlaqələri ilə bağlı olmayan; özgə, kənar. □ Yad uşaqlar. Özünü yad adam kimi hiss etmək.

2. İsim kimi: qohum olmayan, qohumluq və ya yaxınlıq əlaqələri ilə bağlı olmayan; özgə, kənar adam. □ Yadlar buna nə deyərlər? Yadları özünə güldürmə! Faydasız qohumdan faydalı yad yaxşıdır. (Atalar sözü).

3. Öz vətəni, yeri olmayan; yabançı. □ Yad şəhər.

4. Ruhca, mahiyyətcə, görüşcə uzaq olan, zidd olan, hər hansı bir səbəbə görə yaxın ola bilməyən; yabançı. □ Bizə yad görüşlər.

5. Məcazi mənada: düşmən mənasında. □ Sirrini yada verən namərddir.

yad² [yad] isim

yaddaş [yaddaş] isim

Bir şeyi zehnində saxlamaq və yenidən təsəvvürdə canlandırmaq qabiliyyəti; hafizə. □ Yaddaşı inkişaf etdirmək. Yaddaşı zəifdir. Heç yaddaşım yoxdur. Yalançının yaddaşı olmaz. (Atalar sözü).

yaddaşlı [yaddaşdı] sifət

Yaddaşı, yaxşı hafizəsi olan. □ Yaddaşlı uşaq.

yaddaşlılıq [yaddaşdılıx] isim

Yaddaşı, yaxşı hafizəsi olma.

yaddaşsız [yaddaşsız] sifət

Yaddaşı, hafizəsi olmayan; unutqan.

yaddaşsızlıq [yaddaşsızdıx] isim

Yaddaşı, hafizəsi olmama; hafizəsizlik.

yadelli [yadelli] sifət

1. Başqa ölkədən, yad ölkədən olan; yabançı. □ Yadelli işğalçılar.

2. İsim kimi: başqa ölkədən, yad ölkədən olan; yabançı adam. □ Guşələr göy gurladır, yer titrədir, sel oynadır; Göndərir yadelliyə imzalı fərman Çarigah. (B.Vahabzadə).

yadırğama

yadırğamaq [yadırğamax] feil

Uzun müddət bir şeyi görmədiyi, işlətmədiyi, onunla məşğul olmadığı üçün ona əli yatmamaq; yaddan çıxarmaq, unutmaq, yadlaşmaq. □ Nahaq yerə adam hərbi qulluqdanzaddan yadırğayır. (Ə.Əbülhəsən).

yadırğatmaq [yadırğatmax] feil

Yadırğamasına səbəb olmaq. □ Eldar! ..Atı tamamilə qəsdən yadırğatmısan. (Ə.Məmmədxanlı).

yadigar [ya:digar] isim fars

1. Xatirə olaraq verilən, saxlanılan, yaxud qalan şey. □ Bu kitab sənə bizdən yadigar olsun.

2. Hər hansı bir hadisəni, işi, adamı və s.-ni xatırladacaq, yaxud yada salmaq üçün vasitə olacaq şey. □ Bu bizə atamızdan yadiğardı.

3. Məcazi mənada: qalıq, nümunə. Keçmiş dövrlərin yadigarı.