Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti

xırd [xırd]

xırda [xırda] sifət

1. Həcmcə, ölçücə, boyca kiçik, balaca. □ Xırda boy.
2. Addım haqqında. □ Xırda addımlarla yerimək.
3. Yaşca kiçik, balaca. □ Xırda qız.
4. Məcazi mənada: o qədər də əhəmiyyəti olmayan, diqqəti cəlb etməyən, ikincidərəcəli, cüzi. □ Xırda hisslərlə yaşamaq.
5. Maddi imkanları az olan, iqtisadi cəhətcə zəif. □ Xırda mülkiyyətçi.
6. Yüksək, ictimai və ya xidməti vəzifə tutmayan. □ Xırda məmur.
7. Yüngülvarı, cüzi. □ Xırda alver.
8. İsim kimi: xırda pul (metal ağ və ya qara pul). □ Zahidoğlu əlini uzadıb xırdanı götürdü və yavaşca cibinə atdı. (S.Rəhimov).

xırdaboy [xırdaboy]

xırdaboylu [xırdaboylu] sifət

Boyu xırda, balaca, alçaq. □ Xırdaboylu qız.

xırdabuynuz [xırdabuynuz]

xırdabuynuzlu [xırdabuynuzdu] sifət

Buynuzları xırda, kiçik (qoyun, keçi və s.). □ Xırdabuynuzlu heyvanlar.

xırdaca [xırdaca] sifət

1. Çox xırda və ya bir qədər xırda; kiçikcə. □ Xırdaca təpə.
2. Azyaşlı, kiçik, balaca. □ Xırdaca uşaq.
3. Cılız, balaca, nəzəri cəlb etməyən. □ Xırdaca işlər.
4. Məcazi mənada: nərmənazik, incə, zərif. □ Naz ilə gəldin otağa; Leyli nişan, xırdaca qız! (Aşıq Əsəd).

xırdaca-xırdaca [xırdaca-xırdaca] zərf

1. Yavaş-yavaş, az-az, ahəstə-ahəstə, aramla. □ Yağış xırdaca-xırdaca yağırdı.
2. Sifət kimi: kiçik-kiçik, balaca-balaca (çoxluq bildirir). □ Xırdaca-xırdaca uşaqlar.

xırdaçı [xırdaçı] sifət

Xırda, əhəmiyyətsiz, boş şeylərə həddən artıq əhəmiyyət verən, bu işdə ifrata varan; pedan. □ Xırdaçı adam.

xırdaçılıq [xırdaçılıx] isim

Xırdaçı adamın xasiyyəti; pedantlıq. □ Xırdaçılıq onun adətidir.

xırdadənəli [xırdadənəli] sifət

Dənələri xırda olan. □ Xırdadənəli buğda.

xırdadənəvər [xırdadənəvər]

xırdadənəvərli [xırdadənəvərri]

xırdadiş [xırdadiş]

xırdadişli [xırdadişdi] sifət

Dişləri xırda olan. □ Xırdadişli balıq.