Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti

valtorna [valtorna] isim alman

Musiqi. Buynuz şəklində olan, nəfəslə çalınan müştüklü musiqi aləti. □ Trombonla valtornanın güclü nəfəsi; Ordu kimi hücum çəkir mübarizəyə. (S.Vurğun).

valun [valun] isim rus

valyor [valyor] isim fransız

Boyakarlıq və qrafikada tonun rəng çalarlığı.

vam¹ [vam] zərf

Zəif od üstündə aramla, yavaş-yavaş, asta-asta (adətən vamla şəklində işlənir). □ Vamla bişmək.

vam² [vam] isim fars

Borc qaytarılmaq şərtilə alınan pul və ya şey.

vamüsibəta [vamüsibəta] isim ərəb

Bir bəla, müsibət üz verdikdə işlədilən nida – fəryad, fəğan, şivən. □ Evdə vamüsibəta qopdu.

vanadium [vanadiyum] isim latın

Kimya. Kimyəvi element, əla polad hazırlanmasında işlədilən çox bərk gümüşü ağ metal. □ Ayrı-ayrı kimyəvi elementlərdən isə alüminium, vanadium, sürmə ... və radioaktiv metalların yeni yataqlarının axtarışı xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. (M.Qaşqay).

vandal [vandal] isim latın

1. Roma imperiyasının bir hissəsini işğal və Roma şəhərini dağıdıb talan etmiş qədim alman qəbiləsi.

2. Vəhşi, mədəniyyətsiz; mədəniyyət əsərlərini vəhşicəsinə dağıdan, məhv edən adam.

vanəfsa [vanəfsa] isim ərəb

Fəryad, fəğan, şivən, qışqırıq. □ Bir qışqırıq, bir vanəfsa qopdu ki, gəl görəsən. (“Kirpi”).

vanil [vanil] isim fransız

Tropik bir bitki və bu bitkinin ədviyyat kimi işlənilən qurudulmuş ətirli meyvəsi. □ Vanil sarmaşan bitki olub, Cənubi Amerikanın tropik meşələrində yayılmışdır. (R.Əliyev).

vanilli [vanilli] sifət

Tərkibində vanil olan; vanil qatılmış. □ Vanilli bulka.

vanna [vanna] isim alman

1. İçində çimmək və ya şey yumaq üçün uzunsov böyük ləyən, qab. □ Bir vanna su.

2. Tibb. İçinə maye tökmək üçün müxtəlif formalı qab. □ Foto vannası.

3. Müalicə məqsədilə içi su ilə dolu vannadan istifadə prosesi. □ Vanna qəbul etmək. Həkim mənə on vanna yazmışdır. Vannanı tox qarına qəbul etmək olmaz.

4. Bədənin dəniz suyu, hava, günəş şüaları, müalicə palçıqları təsiri ilə müalicəsi, bərkidilməsi. □ Dəniz vannası. Günəş vannası.

vannalı [vannalı] sifət

Vannası olan, hamamxanası olan. □ Üçotaqlı vannalı mənzil.

vant [vant] isim holland

Dor ağacını və başqa şeyləri gəminin bortlarına bərkitmək üçün takelaj ipləri.

vapor¹ [vapor] isim latın

Buxar gəmisi, paroxod. □ Alış-verişçiləri Mavərayi-bəhri-Xəzərdə; Vaporların malın alıb-satanda görməli imiş. (M.Ə.Sabir).

vapor² [vapor] isim latın

Neftdən alınan, özlülüyü yüksək sürtkü yağı.

var¹ [var] sifət

1. Olan, mövcud olan. □ Var qüvvə ilə çalışmaq. Var gücünü sərf etmək.

2. İsim kimi: varlıq, mövcudiyyət. □ O dəhən fikri ilə cümlə yox oldu varım. (S.Ə.Şirvani).

3. Xəbər mənasında (vardır şəklində də işlənir). □ Var bir tədbiri, amma aşikar etməz mana. (M.Füzuli).

4. Olar, yaxındır. □ Möcüzələr yaradır ana ürəyi; Bir il var yaradır ana ürəyi. (S.Rüstəm).

5. Birinci şəxs sonluğu ilə varam – çox xoşuma gəlir, bəyənirəm, ürəyimə yatır. □ Varam onun oxumağına. Varam sənin oyununa.

6. Birinci şəxs sonluğu ilə varam – hədə mənasında. □ ...Mən də nə qədər dünya durub, o insanın nəsli ilə varam. (Ə.Haqverdiyev).

7. Sual şəkilçisi ilə – varmı? – mövcuddurmu?, tapılarmı? □ Gülşəni-aləmdə bir gül varmı bixar olmasın? (M.Hadi).

var ² [var] isim

Dövlət, sərvət, mal-mülk. □ Varını sərf etmək. Onun varı çoxdur. Varından keçmək.