Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti

postament [pastament] isim lat. postamentum < ponere – qoymaq

Abidə, heykəl və s.-nin özülü, altlığı. □ Heykəlin postamenti.

poster [poster] isim ing. poster – plakat, afişa

1. Reklam məqsədilə tərtib olunmuş plakat və ya afişa; banner. □ Filmin posteri.

2. Saytlarda müəyyən məlumatları hazırlayan və yerləşdirən şəxs. □ Poster vəzifəsi.

postfaktum [postfak'tum] isim lat. post faktum – faktdan, hadisədən sonra

Bir şey baş verdikdən sonra, proses, hadisə bitdikdən sonra. □ Postfaktum danışmaq.

postskriptum [postsk'riptum] isim lat. post – sonra + scriptum – yazı

Məktubda mətnin əsas hissəsi bitdikdən sonra edilən zəruri əlavə. □ Postskriptum məktubda, adətən, imzadan sonra yazılır və P.S. işarəsi ilə qeyd olunur.

postulat [pastulat] isim lat. postulatum – tələb

Fəlsəfə. Sübuta ehtiyacı olmayan həqiqət, mübahisə doğurmayan mühakimə, aksiom. □ Dəyərli postulat.

potensial [patensiyal] isim lat. potentia – qüvvə, güc

1. Realizə olunmamış enerji, güc, qüvvə, ağıl. □ İntellektual potensial.

2. Bir işi görmək üçün ehtiyatda olan, istifadə olunmamış şərt və vasitələrin məcmusu. □ Potensialı olmaq.

Həmçinin bax:

pozitiv [pazitiv] isim lat. pozitivus – müsbət, tam, tamam

1. Rəng və parlaqlığın real görüntüyə uyğun gəldiyi fototəsvir; neqativin əksi. □ Şəklin pozitivi.

2. Sifət kimi məcazi mənada: müsbət emosiya yaradan, xoşagələn. □ Pozitiv münasibət.

praqmatizm [praqmatizm] isim yun. pragma – iş, hərəkət, fəaliyyət

1. Fəlsəfə. Praktik faydanı, səmərəliliyi insan fəaliyyətinin əsası kimi qəbul edən fəlsəfi cərəyan. □ Fəlsəfi cərəyan olaraq praqmatizm XIX əsrin 70-ci illərində yaranmışdır.

2. Tarix. Tarix elmində: inkişafın obyektiv qanunlarını açıb göstərmədən tarixi hadisələrin xarici əlaqə və ardıcıllığını izah etməklə kifayətlənən cərəyan.

3. İstənilən işdə təmənna güdmək, mənəvi prinsiplərə, yüksək ideyalara məhəl qoymamaq; rasionallıq. □ Praqmatizm üsulu.

preambula [priyambula] isim fr. preambule – müqəddimə, başlanğıc < lat. praeambulus – irəlidə gedən, qabaqda olan

Hüquq. Hər hansı hüquqi sənədin – direktiv aktın, deklarasiyanın, müqavilənin və s.-nin izahedici giriş hissəsi. □ Müqavilənin preambulası.

premyera [premyera] isim fr. premiere – birinci

1. Yeni teatr, estrada, sirk və s. tamaşasının ilk kütləvi nümayişi; yeni filmə, klipə ilk baxış. □ Tamaşanın premyerası.

2. Bəzi sözlərin əvvəlinə qoşularaq “birinci”, “əsas” mənasını ifadə edir; məs.: premyer-liqa.

preparat [preparat] isim lat. praeparatus – hazırlanmış

Laboratoriya və ya fabrikdə hazırlanmış kimyəvi maddə, dərman. □ Dərman preparatı.

preroqativ [preraqativ] isim lat. prae – əvvəl + rogare – soruşmaq, tələb etmək

Hər hansı şəxsə və ya təşkilata aid olan müstəsna səlahiyyət. □ Müdirin preroqativinə aid olan.

presedent [presedent] isim lat. praecedens (praecedentis) – əvvəlki, qabaqcadan gələn

Bir vaxtlar müəyyən vəziyyətdə baş vermiş, sonradan analoji situasiyalar üçün nümunə kimi qəbul edilən hadisə, davranış, qərar. □ Presedenti olmayan hadisə.

pressa [pressa] isim fr. press < lat. presso – sıxıram, təzyiq edirəm; 1836-cı ildə Parisdə çap olunmuş ilk qəzet “La Presse”nin adından

1. Jurnalistika. Kütləvi informasiya vasitələri; yazılı (qəzet, jurnal, almanax) və elektron (televiziya, radio, internet) mətbuata verilən ümumi ad; media. □ Pressa üçün məlumat.

2. “Press” şəklində bir çox sözlərin əvvəlinə qoşularaq mətbuata aid olan mürəkkəb sözlər yaradır; məs.: press-attaşe.