Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti

peylənmək [peyləmməx'] feil

Xəncər, bıçaq və s. ilə vurulmaq, vurulub öldürülmək, yaralanmaq. □ İki dəqiqə çəkmədi ki, peylənmiş dəvə kimi nərə çəkib göyə qalxdı. (Mir Cəlal).

peyman [peyman] isim fars

Öhdəsinə alma, söz vermə, üzərinə götürmə; and. □ Nədən ləğv oldu peymanlar; Verildi odlu fərmanlar. (M.Ə.Sabir).

peymanə [peyma:nə] isim fars

1. Klassik ədəbiyyatda qədəh, piyalə mənalarında işlənmişdir. □ Sındırma qəlbini peymanə kimi. (M.Rahim).

2. Məcazi mənada: klassik ədəbiyyatda çaxır, şərab mənalarında işlənmişdir. □ Təğafül etməsin, işrət çağıdır; İçilir hər yerdə peymanə, gəlsin. (Q.Zakir).

peyrəvi [peyrəvi] isim fars

1. Klassik ədəbiyyatda qabaqda gedən, rəhbər mənalarında işlənmişdir.

2. Klassik ədəbiyyatda dalınca gedən, arxasınca gedən mənalarında işlənmişdir.

peysər [peysər] isim fars

1. Anatomiya. Başın arxa tərəfi. □ Bayram... usta Pirəlinin...yoğun peysərinə baxırdı. (M.Hüseyn).

2. Vulqarizm. Qammaz, kobud adam (söyüş).

peyvənd [peyvənt] isim fars

1. Botanika. Müəyyən xüsusiyyət vermək üçün bir bitki gözcük və ya saplağının başqa bitkiyə calanması; qələm, calaq.

2. Tibb. Hər hansı bir xəstəliyin qarşısını almaq və ya onu zəiflətmək məqsədilə bədənə vaksin yeritmə. □ Qızılcaya qarşı peyvənd.

3. Məcazi mənada: bitişmə, calanma. □ Bir şişə ki, oldu parə-parə; Peyvəndinə varmı hiç çarə ? (M.Füzuli).

peyvəndləmə

peyvəndləmək [peyvəntdəməx'] feil

1. Peyvənd etmək, calaq etmək, qələm etmək. □ Alma ağacını peyvəndləmək.

2. Peyvənd vurmaq, peyvənd etmək. □ Qripə qarşı peyvəndləmək.

peyvəstə [peyvəsdə] isim fars

Klassik ədəbiyyatda daim, həmişə, müttəsil mənalarında işlənmişdir. □ Çox çəkir hicrini Vaqifi-xəstə; Leylü nahar, şamü səhər peyvəstə. (M.P.Vaqif).

pədər [pədər] isim fars

Klassik ədəbiyyatda ata mənasında işlənmişdir. □ Şad oldu pədər, madəriniz, – bu boya çatdız. (M.Ə.Sabir).

pədərşahlıq [pədərşahlıx] isim

Tarix. Kişi qohumluğu xəttinə əsaslanan və kişinin hakim olduğu qəbilə qruplarından ibarət ibtidai icma quruluşunun son dövrü; patriarxat.

pəhləvan [pəhləvan] isim fars

1. Çox güclü adam; qəhrəman, igid. □ Şərqin bütün pəhləvanları, sərkərdələri, qəhrəmanları, igidləri buradadır. (M.S.Ordubadi).

2. İdman. Güləşmə ilə məşğul olan idmançı; güləşçi. □ İkincidərəcəli pəhləvan.

pəhləvani [pəhləva:ni]

pəhləvanlaşma

pəhləvanlaşmaq [pəhləvannaşmax] feil

Qoçaqlaşmaq, cəsurlaşmaq, pəhləvan olmaq, cəsarətlənmək. □ ...Ağagül pəhləvanlaşan dostunun üzünə mat-mat baxdı. (S.Rəhimov).