Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti

plagiat [plagiyat] isim lat. plagio – oğurlayıram

Hər hansı müəllifin əsərini və ya əsərin bir hissəsini həmin müəllifə istinad etmədən mənimsəmə, köçürmə, öz adına çıxma. □ Plagiat müəllif hüquqlarının pozulması növüdür və qanunla qadağan edilir.

planetar [planetar] isim lat. planet < lat. planetes – gəzən, hərəkətli ulduz

1. Astronomiya. Planetlərin Günəş ətrafında fırlanmasını xatırladan astronomik hadisə; duman kimi görünən ulduz topası. □ Planetar dumanlıq.

2. Məcazi mənada: miqyasca böyük olan hadisə; bir problemə geniş ölçülərlə yanaşma. □ Planetar düşüncə.

Həmçinin bax:

planşet [planşet] isim fr. planchette – hərf. taxta lövhəcik, planche – taxta lövhə

1. Üzərində iri çertyoj kağızlarını işləmək üçün dördbucaq taxta lövhə. □ Çertyoj planşeti.

2. Geodezik planaalma nəticəsində tərtib olunmuş plan. □ Sahənin planşeti.

3. Xəritə qoymaq üçün şəffaf yastı çanta. □ Xəritəni planşetə qoymaq.

4. Kiçikölçülü, çoxfunksiyalı, notbuk və netbukdan fərqli olaraq qatlanmayan kompüter. □ Planşeti açmaq.

plasdarm [plasdarm] isim fr. place d'armes – hərf. qoşun üçün meydança

1. Hərbi. Hərbi əməliyyatların hazırlanması və genişləndirilməsi üçün seçilmiş ərazi. □ Hərbi plasdarm.

2. Hərbi. Bir dövlətin ərazisini başqa dövlətə hücum üçün meydana çevirmək, oraya canlı qüvvə və hərbi texnika yerləşdirmək. □ Plasdarm yaratmaq.

plastika [plastik'a] isim yun. plastike – yapma, düzəltmə, heykəltəraşlıq

1. İncəsənət. Heykəltəraşlıq sənəti; əsərləri. □ Antik plastika. Plastika məktəbi.

2. Hərəkətin rəvanlıq, ifadəliliklə səciyyələnən gözəlliyi, ahəngdarlığı; bədənlə incə ritmik hərəkətlər göstərmə məharəti. □ Hərəkətin plastikası.

plata [plata] isim fr. plat – yastı, səthi düz olan

Elektron qurğuda müəyyən funksiyaları yerinə yetirən, elektroizolyasiya materialından düzəldilən və üzərində radioelementlər quraşdırılan yastı lövhə. □ Çap platası.

platforma [platforma] isim fransız/latın

1. Dəmiryol stansiyasında qatarlara minib-düşmək, yük vurmaq və s. üçün hündür səki, meydança. □ Qatar platforması.

2. Kiçik dəmiryol stansiyası; yarımstansiya.

3. Alçaq bortlu üstüaçıq yük vaqonu. □ Təknənin alt qapağı açılaraq torpaq platformaya boşalırdı. (Ə.Sadıq).

4.  Hər hansı partiya, qrup və ya ayrı-ayrı şəxslərin siyasi proqramı. □ Seçki platforması.

5. Geologiya. Yer qabığını təşkil edən və zəif tektonik hərəkətə, böyük sahədə nisbətən yastı relyefə malik əsas dərinlik strukturlarından biri.

Həmçinin bax:

plazma [plazma] isim yun. plasma – hazırlamaq, təşkil etmə, düzəltmə

1. Biologiya. Qanın, limfanın maye tərkib hissəsi. □ Qan plazması.

2. Fizika. Müsbət və mənfi yüklü sərbəst zərrəciklərdən, neytral (və ya qismən ionlaşma halında olan) atomlardan təşkil edilmiş və elektrik cəhətdən neytral olan sistem. □ Yüksək temperaturlu plazma.

3. İnformatika. Təsvirin ekrana verilməsi məqsədilə iki nazik lövhə arasında xüsusi qaz yerləşdirilən monitor. □ Plazma ekran.

plebey [plebey] isim lat. plebejus < plebs – sadə xalq, rəiyyət

1. Tarix. Qədim Romada əhalinin qul olmayan, amma aşağı təbəqəli kasıb hissəsi. □ Plebey üsyanı.

2. Məcazi mənada: yüksək cəmiyyətlərdə əsilzadə olmayanlara verilən istehzalı ad, əsli-kökü olmayan adam. □ Plebey davranışı.

plebissit [plebissit] isim lat. plebiscitum – xalqın seçimi

1. Tarix. Qədim Romada plebey yığıncağında qəbul edilən qərar, qanun. □ Vergi plebissiti.

2. Politologiya. Ümumxalq müzakirəsi, səsvermə, referendum. □ Plebissit qərarı.

plenarium [plenariyum] isim lat. plenarius – tam

Bütün bölmələrin üzvlərinin iştirakı ilə keçirilən ümumi iclas. □ Plenarium iclası.

pleyada [pleyada] isim yun. Pleias (Pleiados) – xüs. qədim yunan mifologiyasına görə titan Atlantın və Pleyonanın ulduzlara çevrilmiş qızlarının birgə adından

Bir dövrün görkəmli adamlarının bütöv bir nəsli; bir cərəyana məxsus ən görkəmli xadimlər qrupu. □ Şairlər pleyadası.

pleyer [pleyer] isim ing. player – göstərən, səsləndirən

Yazılmış səsin, yaxud təsvirin canlandırılması üçün qurğu. □ Audiopleyer. Videopleyer.

plüralizm [plüralizm] isim lat. pluralis – çoxlu

Fikir müxtəlifliyi, hər hansı problemə (ictimai-siyasi, sosial və s.) yanaşmada fərqli baxışların olması. □ Cəmiyyətdə plüralizm.

Həmçinin bax:

podium [podiyum] isim lat. podium – platforma, yüksəklik

1. Tarix. Qədim Romada sirkdə mötəbər tamaşaçıların oturması üçün hündür yerlər. □ Podiumda əyləşmək.

2. Tarix. Qədim romalıların sərdabələrində meyitin külü tökülmüş qabları qoymaq üçün yer.

3. Səhnənin pərdə ilə ayrılan ön hissəsi. □ Podiuma dəvət etmək.

4. Amfiteatr boyunca balkon.

5. Heykəltaraş və rəssamların işləməsi üçün uca yer.

6. Modelyerlərin son geyim dəbini nümayiş etdirməsi üçün uzunluğu 30-100 metr olan xüsusi quraşdırılmış nisbətən hündür, ensiz, açıq səhnə. □ Podiuma çıxmaq.