Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti

həyatilik [həya:tilix'] isim

1. Həyatla bağlı olma, həyatdan götürülmə, həqiqətə uyğunluq. □ Portretin həyatiliyi.
2. Məcazi mənada: yaşama və inkişaf etmə qabiliyyəti. □ Canlı dilin həyatiliyi.
3. Məcazi mənada: zərurilik, vaciblik, mühümlük. □ Tələbatın həyatiliyi.

həyatpərəst [həyatpərəs] ərəb/fars

həyatsevən [həyatsevən]

həyatsevər [həyatsevər] sifət

Həyatı sevən, ondan zövq alan; şən, həmişə şad; şux. □ Züleyxa.. təbiətən canlı, həyatsevər bir qız idi. (M.İbrahimov).

həyatverici [həyatverici] sifət

Həyat verən, canlandıran, cana gətirən, həyatbəxş. □ Həyatverici təmiz hava.

həyəcan [həyəcan] isim ərəb

1. Hər hansı bir səbəbdən doğan daxili təlaş, narahatlıq, təşviş, iztirab. □ Qətibənin iztirab və həyəcanı həddindən aşmışdı. (M.S.Ordubadi).
2. Vəlvələ, çaxnaşma, küy. □ ..Amma, nəyə lazım o həyəcan?!
3. Təhlükə, təhlükəli vəziyyət, həmin vəziyyəti bildirən siqnal. □ Həkimlər həyəcan təbili çalır.
4. Məcazi mənada: dalğalanma, kükrəmə, coşma, tüğyan. □ Dənizin həyəcanını sahilin sakitliyi əvəz eləmişdi. (B.Bayramov).

həyəcanla [həyəcannan] zərf

Həyəcan içində, həyəcanlı surətdə, coşqunluqla. □ Həyəcanla danışmaq. Həyəcanla oxumaq.

həyəcanlandırıcı [həyəcannandırıcı] sifət

Həyəcana gətirən, təlaş doğuran, təşvişə salan, həyəcanlandıran.

həyəcanlandırma

həyəcanlandırmaq [həyəcannandırmax] feil

Həyəcana salmaq, təlaşa salmaq, təşvişə salmaq. □ Bu gün gördüklərimiz bizi xeyli həyəcanlandırmışdı. (R.Rza).

həyəcanlanma

həyəcanlanmaq [həyəcannammax] feil

Həyəcana gəlmək, həyəcan keçirmək, təlaş keçirmək, təşvişə düşmək. □ Saatın əqrəbi biri göstərəndə Tahir həyəcanlanmağa başladı. (M.Hüseyn).

həyəcanlı [həyəcannı] sifət

1. Həyəcan keçirən, həyəcan duyan, əsəbi, əsəbiyyət halında olan, coşmuş. □ Həyəcanlı abituriyent.
2. Həyəcan, təlaş, iztirab, narahatlıq ifadə edən; həyəcan, iztirab doğuran; təşvişli, iztirablı. □ Həyəcanlı nəzər. Həyəcanlı xəbər. Həyəcanlı anlar.
3. Zərf kimi: həyəcan keçirən, həyəcan duyan, əsəbi, əsəbiyyət halında olan, coşmuş. □ Həyəcanlı danışmaq.
4. Məcazi mənada: coşqun, təlatümlü, dalğalı. □ Həyəcanlı dəniz.

həyəcansız [həyəcansız] zərf

Həyəcan keçirmədən, həyəcan duymadan; sakit. □ Həyəcansız çıxış eləmək.

həyət [həyət] isim ərəb

1. Adətən evin qabağında ətrafı hasar və ya başqa binaların divarları ilə əhatə olunmuş sahə. □ Həyətləri sarı gül; Yarı qönçə, yarı gül; Gözlərindən sil yaşı; Ayrılıqdı, barı gül. (Bayatı).

2. Hər hansı tikilini dövrələyən açıq sahə. □ Məktəb həyəti.
3. Bütün təsərrüfat tikililəri ilə birlikdə kəndli evi; ayrıca kəndli təsərrüfatı. □ Kənd 150 həyəti birləşdirir.
4. Heyvan, təsərrüfat inventarı və s. üçün bina; ümumiyyətlə, tikili. □ Həyətləri birləşdirib torpaq yola çıxan, sonra da sahildəki çəmənliyi çalın-çarpaz doğrayıb Kürə enən cığırları ot basmış, kəndin üst tərəfindəki təpələrin rəngi dəyişmişdi. (İ.Şıxlı).