Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti

heysiyyətsiz [heysiyətsiz] sifət

Heysiyyəti, mənliyi olmayan; şərəfsiz, alçaq. □ Heysiyyətsiz adam.

heysiz [heysiz] sifət

Gücsüz, qüvvəsiz, taqətsiz, heyi olmayan. □ Heysiz qoca.

heyva [heyva] isim

1. Sarı rəngli, turşməzə, üstü tüklü, xırda çəyirdəkli meyvə. □ Qubadan alma aldım; Yarıma yola saldım; Gözlədim yar gəlmədi; Heyva kimi saraldım. (Xalq mahnısı).
2. Bu meyvənin ağacı. □ ..Yatır tut ağacı, yatır xan çinar; Əyir budağını heyva, iydə, nar. (Z.Xəlil).

heyvagülü [heyvagülü] isim

Musiqi. Azərbaycan xalq oyun havalarından birinin adı. □ Heyvagülü çalmaq.

heyvan [heyvan] isim ərəb

1. İnsanı və bitkiləri çıxmaqla hər cür canlı məxluq. □ Adamı sözündən tutarlar, heyvanı buynuzundan. (Atalar sözü).

2. Əhliləşdirilmiş dördayaqlı canlı məxluq. □ Ev heyvanları.
3. Yabanı, vəhşi canlı məxluq. □ Yırtıcı heyvanlar.
4. Məcazi mənada: adətən yazıq, fağır, zavallı, aciz uşaq haqqında deyilir. □ ..əbəs yerə heyvan uşağı bədbəxt eləməyiniz, qoyunuz gəlib oxusun. (N.Nərimanov).
5. Məcazi mənada: qanmaz, anlamaz, kobud, yaxud ağılsız, dərrakəsiz adam haqqında. □ Heyvanın biridir.
6. Vulqarizm. Bəzən söyüş məqamında işlənir. □ ..Görünür ki, heyvan balası dəllək hənanı pis yaxıbdır. (Ü.Hacıbəyli).

heyvanat [heyvanat] isim ərəb

Heyvanlar, heyvanlar aləmi. □ ..Yer, göy titrəşsin, göyün quşları, yerin heyvanatı, dəryaların balıqları, hamısı gərək mənim üçün ağlaşalar. (Ə.Haqverdiyev).

heyvancasına [heyvancasına] zərf

Heyvan kimi, vəhşicəsinə, kobudcasına.

heyvancığaz [heyvancığaz] isim

1. Kiçik heyvan, balaca heyvan, yazıq heyvan.
2. Nəvazişlə balaca, körpə uşaq haqqında deyilir – yazıq uşaq, zavallı uşaq. □ Heyvancığaz qızdırma içində yanır.
3. Məcazi mənada: qaba, kobud adam haqqında. □ Tərpənməyə heyvancığazın taqəti yoxdur; Ehsansız olan məclisin heç ləzzəti yoxdur. (Ə.Vahid).

heyvancıq [heyvancıx] isim

Kiçik heyvan, balaca heyvan, yazıq heyvan, heyvancığaz. □ Həsrətlərinə qovuşmuş heyvancıqlar ayaqlarını bükərək quyruqlarını oynada-oynada analarının məmələrini əmirdilər. (A.Şaiq).

heyvandar [heyvandar] isim ərəb/fars

1. Heyvandarlıq mütəxəssisi.
2. Mal-qara saxlamaqla, yetişdirməklə, maldarlıqla məşğul olan təsərrüfat, kəndli. □ Gənc heyvandarların respublika toplanışı.
3. Sifət kimi: mal-qara saxlamaqla, yetişdirməklə, maldarlıqla məşğul olan. □ Heyvandar təsərrüfatlar.

heyvandarlıq [heyvandarrıx] isim

heyvanxana [heyvanxana] isim ərəb/fars

Vəhşi heyvanların saxlandığı xüsusi yer, bina.

heyvani [heyva:ni] sifət ərəb

1. Heyvan ətindən, südündən, yağından və s.-dən hazırlanan, alınan; üzvi. □ Heyvani maddələr.
2. Heyvana (heyvanlara) xas olan; heyvana aid olan; qeyri-şüuri. □ Heyvani həyat.
3. Məcazi mənada: şəhvani, cismani. □ Heyvani hislər.

heyvanlaşma

heyvanlaşmaq [heyvannaşmax] feil

İnsanlıq sifətlərini itirmək, vəhşiləşmək, kobudlaşmaq; sərtləşmək.