Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti

gen¹ [gen] sifət

1. Geniş, enli; olduqca enli, gen-bol, dar olmayan, bədəni sıxmayan. □ Gen otaq. Gen paltar.

2. Zərf kimi: uzaq, kənar, aralı. □ Gen qaçmaq. Gen gəzmək.

3. İsim kimi: küsülü olma, arası olmama, arası soyuq olma. □ Aramız gendir.

gen² [gen] isim yun. genos – cins, mənşə

1. İrsiyyətin maddi daşıyıcısı, irsi informasiya daşıyıcısı. □ Gen yaddaşı.

2. Nəyinsə mənşəyinə, yaranmasına aidlik bildirən mürəkkəb sözlərin tərkib hissəsi; məs.: hidrogen.

See also:

gender [gender] isim ing. gender < lat. genus – növ, cins

Cinsə görə insanların fərqləndirilməsi ilə bağlı olan fəaliyyət, araşdırma və elm sahəsi. □ Cəmiyyətdə gender problemi.

See also:

genetika [genetik'a] isim yun. genesis – mənşə

Orqanizmlərin irsiyyət və dəyişkənliklərini öyrənən elm. □ Təkamül genetikası.

genezis [genezis] isim yunan

Doğuluş, yaranma, mənşə; elmdə: varlıqların mənşəyi, yaranması, formalaşması, inkişafı və məhvinin təsviri. □ Geoloji obyektlərin genezisi.

See also:

genofond [genafont] isim yun. genos – cins + fr. fond – özül, bünövrə qoyma

1. Biologiya. Bu və ya digər orqanizm qruplarında müxtəlif genlərin müxtəlif formalarının (allellərinin) nisbi sayı və keyfiyyət məcmusu. □ Genofondun dəyişməsi.

2. Məcazi mənada: bu və ya digər xalqı, milləti təmsil edən görkəmli şəxslərin məcmusu; bütövlükdə millətə şamil edilən kəmiyyət və keyfiyyət ölçüsü. □ Azərbaycanın genofondu.

genosid [genasit] isim yun. genos – cins + lat. caedere – öldürmək

Soyqırımı; ayrı-ayrı əhali qruplarının irqi, milli, yaxud dini əlamətə görə məhv edilməsi. □ Xocalı genosidi.

geo... [geo] yunan

Yerə, Yer kürəsinə, Yer qabığına və coğrafiyaya aid olan bir çox sözlərin birinci hissəsi; məs.: geologiya, geodeziya və s.

geologiya [gealogiya] isim yunan

Geologiya. Yerin quruluşu, tərkibi, tarixi, Yerdə üzvi həyatın tarixi və faydalı qazıntıların yerdəyişməsi haqqında elm.

See also:

geosiyasi [geosiyasi] isim geo... + yun. politike – siyasət

Hər hansı ölkənin yerləşdiyi coğrafi şəraitin həmin ölkənin xarici siyasətinə təsir göstərməsi. □ Azərbaycanın geosiyasi vəziyyəti.

gerb [gerb] isim holl. herb < alm. herbe – irs

Dövlətin, şəhərin və s. fərqləndirmə nişanı. □ Gerb, adətən, rəsmi sənədlərdə, pul üzərində və s. təsvir olunur.

gid [git] isim fr. guide < guider – rəhbərlik etmək

Turist qruplarını müşayiət edən bələdçi, ekskursiyaçı. □ Gid seçmək.

giqabayt [giqabayt] isim yun. gigas – nəhəng + ...bayt

İnformatika. Kompüterin yaddaş tutumunu ölçmə vahidi. □ 1 giqabayt 1024 meqabayta bərabərdir.

gildiya [gildiya] isim alm. gilde – ittifaq, təbəqə

1. Orta əsrlərdə Qərbi Avropada tacirlərin marağını və imtiyazlarını qorumaq üçün yaradılmış ittifaq. □ Tacirlər gildiyası.

2. Müasir dövrdə peşə maraqlarını və üzvlərinin hüquqlarını qorumaq üçün yaradılan birliklər. □ Rejissorlar gildiyası.

GPS [ci-pi-es] abreviatura ing. Global Position System – abr. qlobal əhatə sistemi

Peyk vasitəsilə coğrafi mövqeyi müəyyənləşdirən qlobal sistem. □ Dünyada iki GPS sistemi var: Rusiyanın QLONASS və ABŞ-ın NAVSTAR sistemləri.

See also: