Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti

etməklik [etməx'lix']

etməksizin [eməx'sizin] zərf

Arxaizm. Etmədən. □ Nəsir ki heç bir vaxt Mirzə Qədirin sözündən çıxmazdı, hər əmrini tərəddüd etməksizin qəbul edər, onun hər fikrinə şərik olardı. (S.Hüseyn).

etnoqraf [etnoqraf] isim yunan

Etnoqrafiya mütəxəssisi. □ Dövrünün tanınmış musiqi, teatr xadimi Cəlil bəy Bağdadbəyov əslində Azərbaycanın ilk sənətşünas və etnoqraflarından biridir.

etnoqrafik [etnaqrafik'] sifət yunan

Etnoqrafiyaya aid olan, etnoqrafiya ilə bağlı olan. □ Etnoqrafik muzey. Etnoqrafik əsər.

etnoqrafizm [etnaqrafizm] isim yunan

Bir şeydə etnoqrafik xüsusiyyətlərin, təsvirlərin, təfərrüatın mövcud olması, verilməsi (kitabda, pyesdə və s.-də).

etrüsk [etrüsk'] isim

İtaliyada yaşamış qədim bir xalq və bu xalqa mənsub adam. □ Bəzi tədqiqatçılar Roma şəhərinin əsasını qoyan Romul və Reminin etrüsk nəslindən gəldiyini bildir.

etüd [etüd] isim fransız

1. Bir əsərin ilk qarası, eskizi. □ Ulduz azad vaxtlarını daima ən kiçik otağında həvəskarı olduğu rəssamlığa sərf edər, müxtəlif etüdlər işlərdi. (Ə.Məmmədxanlı).
2. Ayrıca bir məsələyə həsr olunmuş kiçik ədəbi əsər. □ Bioqrafik etüdlər. Tənqidi etüd.
3. Məşq (musiqidə, səhnədə, şahmatda və s.-də).
4. Virtuoz mahiyyətində olan kiçik musiqi əsəri. □ Süita şəklində yazılmış çox hissəli musiqi əsərlərinə bəzən “eskiz” və ya “etüd” adı da verilir. (Ə.Bədəlbəyli).

ev [ev] isim

1. Yaşayış binası, mənzil, otaq, ailənin yerləşdiyi yer, həmçinin müxtəlif müəssisə və idarələri yerləşdirmək üçün bina, tikili. □ Kərpic ev. Daş ev. Evə getmək. Yaşayış evi. Altımərtəbəli ev. Boş evin qapısın qıfıllamazlar. (Atalar sözü).
2. Zəhmətkeşlərin hər hansı bir mədəni-məişət ehtiyaclarına xidmət edən ictimai müəssisə, yer. □ Ziyalılar evi. Körpələr evi. Müəllimlər evi.
3. Ailə, oğul-uşaq, külfət mənasında. □ Evinə bağlı adam. Ev sözsüz olmaz, gor əzabsız. (Atalar sözü).
4. Heyvan adlarının əvvəlində onların evdə bəsləndiyini, əhliləşmiş olduğunu bildirir. □ Ev heyvanı. Ev quşu. Ev arısı. Canavardan ev iti olmaz, onunku meşəlikdir. (Atalar sözü). Ev buzovundan öküz olmaz. (Atalar sözü).
5. Bəzi sözlərin əvvəlində, həmin sözlərin ifadə etdiyi şeylərin evlə bağlı və ya evə aid olduğunu, evdə işləndiyini, evdə hazırlandığını, yaxud evdə icra edildiyini bildirir. □ Ev paltarı. Ev başmağı. Ev xörəyi. Ev çörəyi. Ev tapşırığı. Ev işləri.

evaltı [evaltı] isim

Köhnə evlərdə anbar, zirzəmi.

evarası [evarası] sifət

Açıq və geniş miqyasda deyil, yalnız müəyyən evlər arasında, məhdud dairədə olan, icra edilən, aparılan. □ Evarası alver. Evarası söhbət.

evbəev [evbəev] zərf

Bir-bir evləri dolaşaraq, heç bir evi buraxmayaraq, bir evdən o biri evə. □ Evbəev dolaşmaq. Bakıda oğulsuz qoca qarıların sənəti evbəev gəzib cavan oğlanları evləndirmək idi. (H.Sarabski).

evc [evc] ərəb

evcik [evcix'] isim

1. Evdən kiçik. □ Vaqif, sabah məni yola sal, gedim; Torpaq evciyimi ziyarət edim. (S.Vurğun).
2. Uşaqların qumdan, torpaqdan evciklər düzəldib oynadıqları oyun; evcik-evcik. □ Ağca xanım da evcik tikirdi. Çiçəkləri dərib onu bəzəyirdi. (S.S.Axundov).

evcik-evcik [evcix'-evcix'] isim

Uşaqların qumdan, torpaqdan evciklər düzəldib oynadıqları oyun. □ Evcik-evcik oyunu maraqlı oyunlardan biri olmaqla yanaşı, müqəddəs ailə məişəti mərasimlərinin qalığı olub, sonradan oyuna çevrilmişdir.

evcil [evcil] sifət

Evə və insana alışmış, əhli. □ İt, pişik evcil heyvanlardır.