Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti

cümlə [cümlə] isim

1. Dilçilik. Bitmiş bir fikri ifadə edən söz birləşməsi və ya söz. □ Sadə cümlə. Sual cümləsi. Budaq cümlə.
2. Hamı, hamısı, bütün. □ Yetim İmranı nə tövr saxladığım cümləyə məlumdur. (S.S.Axundov).
3. Arxaizm. Miqdar, məbləğ.

cümləqayğı [cümləqayğı] sifət

1. Hamının dərdini çəkən, hamıya qayğı göstərən, canyandıran, qayğıkeş. □ Cümləqayğı adam.
2. İsim kimi: hamının dərdini çəkən, hamıya qayğı göstərən, canyandıran, qayğıkeş adam.

cümləqayğılıq [cümləqayğılıx] isim

Hamının dərdinə qalma, hamının qayğısını çəkmə. □ Çünki onda belə bir cümləqayğılıq xasiyyəti də vardı. (S.Rəhimov).

cümləpərdaz  [cümləpərdaz] isim ərəb/fars

Danışığında və yazısında qəliz, təmtəraqlı cümlələr, ibarələr işlətməyi sevən adam.

cümləpərdazlıq [cümləpərdazdıx] isim

1. Qəliz və təmtəraqlı cümlələr, ibarələr işlətməyi sevmə. □ Politexnik təlim haqqında ümumi mülahizələr yeritməkdən, cümləpərdazlıqdan əl çəkərək praktik iş görmək lazımdır.
2. Boş, məzmunsuz, təmtəraqlı sözlər.

cümləsi [cümləsi]

cümlətani [cümləta:ni] zərf ərəb

Hamılıqla, hamısı bir yerdə, yekunu. □ Cümlətani on beş kişi idi: hamısı əsgər geyimli, dəri papaqlı idi. (Y.V.Çəmənzəminli).

cünb [cünp] isim ərəb

Arxaizm. Yan, yan tərəf, nəzd. □ 1879-cu ildə... Qori şəhərində xristian darülmüəlliminin cünbündə müsəlman şöbəsi açıldı... (F.Köçərli).

cüng [cünk] isim fars

Ədəbiyyatşünaslıq. Şairlərin seçmə əsərləri, yaxud beytlərin əlyazma toplusu; ədəbiyyat həvəskarlarının tərtib etdiyi poeziya antologiyaları. □ Fars dilində yazılmış cüng.

cür [cür] isim

1. Növ, çeşid, qisim. □ Mağazada yüz cür şey var.
2. Üsul, qayda, tərz. □ Ayrı cür edə bilməzdim.

cürbəcür [cürbəcür] sifət

Müxtəlif; növ-növ, hər növ, hər cür, çeşid-çeşid, dürlü-dürlü. □ Cürbəcür şəhərlər gəzmək. Cürbəcür xörəklərdən yemək.

cürbəcürlük [cürbəcürrüx'] isim

Cürbəcür olma, müxtəliflik, başqa-başqalıq.

cürdək [cürdəx'] isim

Gildən, saxsıdan, şüşədən və s. materialdan düzəldilən darboğazlı su qabı. □ Çox uzaq getmə, elə oradan mənim cürdəyimi götür, bəri gəl. (Ə.Haqverdiyev).

cürə¹ [cürə] isim

Bir qurtum içki, su; bir udumda içiləcək maye. □ Bir cürə mənə su ver. (Ə.Haqverdiyev).

cürə² [cürə] sifət

Çox balaca, çox kiçik, xırdaca, boy atmamış, sısqa. □ Cürə uşaq.

cürə³ [cürə] isim

Zoologiya. Qızılquş növündən alıcı kiçik quş.

cürə-cürə [cürə-cürə]