Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti

akvarium [ak'variyum] isim akva... + lat. rium – qab

1. Su heyvanlarını və bitkilərini saxlamaq, yaxud çoxaltmaq üçün xüsusi şüşə qab. □ Balıq akvariumu.

2. Pedaqogika. Təlim üsulu, müzakirə, diskussiya forması. □ Akvarium üsulunda iştirakçılar iki qrupa bölünüb iç-içə olan dairələr şəklində otururlar.

akvatoriya [ak'vatoriya] isim latın

Coğrafiya. Su hövzəsinin – okeanın, dənizin, körfəzin və s. səthinin sahəsi. □ Sakit okean akvatoriyası.

aqlütinativ [aqlütinativ] sifət lat. agglutinatio – yapışdırmaq, bitişdirmək

1. Dilçilik. Şəkilçilərin sabit söz kökünə qoşulması; söz kökü ilə şəkilçinin dəqiq ayrılması. □ Türk və fin-uqor dilləri aqlütinativ dillər qrupuna daxildir.

2. Dilçilik. Adətən, yanaşı gələn iki sözün bir-birinə qovuşaraq bir söz şəklinə düşməsi; məs.: “bildir” (bir+ildir), “bilərzik” (bilək+üzük) və s. □ Aqlütinativ sözlər.

aqnostisizm [aqnostisizm] isim yun. agnostos – dərkedilməz

Fəlsəfə. Maddi aləmin dərkinin mümkünlüyünü, mütləq həqiqəti, biliyin səhihliyini inkar edən fəlsəfi təlim. □ Aqnostisizm təlimi.

aqrar [aqrar] sifət latın

İqtisadiyyat. Torpağa, əkinçiliyə və kənd təsərrüfatına aid olan. □ Aqrar islahat.

Həmçinin bax:

aqressiya [aqressiya] isim lat. aggressio – təcavüz, həmlə, basqın

1. Bir dövlətin başqa dövlətin (xalqın, millətin) ərazi toxunulmazlığına və siyasi müstəqilliyinə qəsd etməsi. □ Aqressiya nümayiş etdirmək.

2. Etik normalara zidd olan, ətrafdakılar üçün fiziki təhlükə və ya psixoloji diskomfort yaradan emosional davranış.

albinos [albinos] isim lat. albus – ağ

Biologiya. İnsan və heyvanın dərisində, tükündə və gözün qüzehli qişasında normal piqmentin olmaması; bütün bunların ağ rəngdə olması; bitkidə, yaxud onun ayrı-ayrı hissələrində yaşıl rəngin olmaması. □ Albinos xəstəliyi.

aleksandrit [alek'sandrit] isim rus

Geologiya. Qiymətli bəzək daşı; gündüz işığında zümrüdü-yaşıl, süni işıqda isə qırmızımtıl-bənövşəyi rəngə çalan təbii mineral. □ Aleksandrit daşları Şri-Lanka, Hindistan, Cənubi Afrika və Braziliyada tapılır.

alfa [alfa] isim yunan

Yunan əlifbasının birinci hərfinin (α) adı. □ Bir çox elm sahələrində formul, izah və təsnifatlarda standart işarə kimi alfadan istifadə olunur.

Həmçinin bax:

alibi [alibi] isim lat. alibi – başqa yerdə

Hüquq. Təqsirləndirilən və ya şübhə altına alınan şəxsin cinayət törədildiyi anda başqa yerdə olması faktı; təqsirsizliyi sübut edən danılmaz fakt. □ İnandırıcı alibi.

alkaloid [alk'aloyit] isim ər. – qələvi

Kimya. Tərkibində azot və güclü fizioloji təsiri olan qələvi xassəli üzvi maddə. □ Alkaloidlər bitki mənşəli fizioloji aktiv birləşmələrdir.

alqoritm [alqaritm] isim lat. alqorithmi – böyük riyaziyyatçı, klassik cəbrin əsasını qoymuş əl-Xarəzminin latınlaşdırılmış adı

1. Riyaziyyat. Hər hansı məsələnin həlli üçün qəti müəyyən olunmuş qaydalar üzrə ardıcıl tətbiq edilən əməliyyatlar sistemi. □ Alqoritm qurmaq.

Həmçinin bax: