Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti

əliağır [əlağır] sifət

1. Qüvvətli, güclü, zorlu. □ Əliağır adam.
2. Məcazi mənada: bir işə uğursuzluq gətirən. □ Əliağır qadın.

əliağırlıq [əlağırrıx] isim

əliallahı [əliallahı] isim

Müsəlman təriqətlərindən birinin adı və bu təriqətə mənsub adam.

əliallahılıq [əliallahılıx] isim

Əliallahı təriqəti.

əliaşağı [əlaşağı] sifət

Yoxsullaşmış, maddi cəhətdən çətinlik çəkən.

əliaşağılıq [əlaşağılıx] isim

Əli aşağı düşmüş adamın hal və keyfiyyəti; yoxsulluq.

əlibağlı [əlibağlı] sifət

1. Əlləri bağlanmış halda olan. □ Əlibağlı dustaq.
2. Zərf kimi məcazi mənada: hər cür hərəkət və təşəbbüs imkanından məhrum. □ Əlibağlı olmaq.

əliboş [əliboş] sifət

1. Yoxsul, əlində heç bir şeyi olmayan, heç bir şeysiz; fəqir. □ Əliboş adam.
2. Zərf kimi: əlində heç bir şey olmadan, özü ilə heç bir şey götürmədən. □ Xəstənin yanına əliboş getmək yaxşı deyil.
3. Zərf kimi: işsiz, bikar. □ Əliboş qalmaq.
4. Zərf kimi məcazi mənada: əlində heç bir silah olmadan, silahsız-yaraqsız. □ Canavarlara qarşı əliboş çıxmaq.
5. Zərf kimi məcazi mənada: heç bir ov ələ keçirmədən. □ Ovdan əliboş qayıtmaq.

əliboşluq [əliboşdux] isim

1. Yoxsulluq, fəqirlik, heç bir şeyi olmama.

2. İşsizlik, bekarlıq, veyillik, avaralıq.

əlidolu [əlidolu] zərf

1. Əlləri bollu şeylə dolu halda. □ Əlidolu evə gəldi.
2. Məcazi mənada: müvəffəqiyyətlə, varlanmış halda. □ Gedin, gedin, uğurunuz xeyir olsun, əlidolu qayıdasınız! (M.F.Axundzadə).

əliəyri [ələyri] sifət

Düz olmayan, təmiz olmayan, fürsət düşəndə oğurluq edən; oğru. □ Əliəyri adam.

əliəyrilik [ələyrilix'] isim

Təmiz, düzgün olmayan adamın hal və keyfiyyəti; oğurluq, oğurluğa meyil. □ Sambalovun özünü əliəyrilik üstə işdən çıxartdılar. (S.Rəhman).

əlif¹ [əlif] isim yəhudi

1. Məcazi mənada: düz, şax, şaquli mənasında. □ Həsrətindən əlif qəddim büküldü; Cismim bəndi yerbəyerdən söküldü. (M.V.Vidadi).
2. Ərəb əlifbasının “ا” şəklində yazılan birinci hərfinin adı. □ Mirzə Həsən: – Necə ki Avropa, habelə Asiya millətlərinin hürufatının əvvəlincisi "a" sövtünün əlamətidir ki, biz ona "əlif" deyirik. (C.Məmmədquluzadə).

əlif² [əlif] isim yunan

Yağlı boya hazırlamaq üçün bişmiş kətan, ya çətənə yağı, yaxud süni surətdə hazırlanmış yağ. □ Əlif yağı.

əlifba [əlifba] isim ərəb

1. Bir dildə işlənən və müəyyən qaydada sıralanan hərflərin məcmusu. □ Azərbaycan əlifbası. Ərəb əlifbası. Latın əlifbası.
2. Əlifbanı öyrədən kitab. □ Əlifba kitabı.
3. Məcazi mənada: ən bəsit, ən sadə, hamıya məlum olan şey. □ Bu, riyaziyyatın əlifbasıdır.

əlifbey [əlifbey]