Azərbaycan şəxs adlarının izahlı lüğəti

Bir vaxtlar Ağacavad son dərəcə səxavətli, əliaçıq şəxslərə hörmət mənasında müraciət forması olmuşdur. Sonradan şəxs adı kimi formalaşmışdır. Ağacavad (bax: ad – AĞA; CAVAD) kişi adı səxavətlilərdən, ürəyiaçıq olanlardan ən üstün olanı mənasındadır.

İslam dini ilə əlaqədar Ağacəfər (bax: ad – AĞA; CƏFƏR) kişi adı VI imam Cəfər Sadiqin adı ilə əlaqədar kişi adlarındandır.

Ağacəlil (bax: ad – AĞA; CƏLİL) kişi adı çox böyük, çox yüksək, ali, ulu anlamına gəlir.

Ağacəmil (bax: ad – AĞA; CƏMİL) kişi adı gözəlliklərin cəm olduğu (kimsə) anlamındadır.

Ağadadaş (bax: ad – AĞA; DADAŞ) kişi adı Azərbaycanın bəzi bölgələrində qədim zamanlardan bu günə qədər kiçik qardaşların böyük qardaşlara, həmçinin kiçik gəlinin böyük qayına hörmət mənasında müraciət etdiyi adlardandır. Sonradan şəxs adı kimi formalaşmışdır.

Ağadayı (bax: ad – AĞA; DAYI) kişi adı Azərbaycan antroponimikasında müraciət bildirən sözlərdən yaranmış şəxs adlarındandır. Azərbaycanın bəzi bölgələrində qədim zamanlardan bu günə qədər ailədə böyük dayıya hörmət mənasında Ağadayı deyə müraciət edilir. Sonradan müstəqil kişi adı kimi rəsmiləşmişdir.

Ağaaddin sözündəndir. Azərbaycan antroponimikasında İslam dini ilə əlaqədar şəxs adları sırasında olan Ağaəddin (bax: ad – AĞA; ƏD-DİN) kişi adı dinin rəhbəri, din basçısı mənasındadır.

Dilimizin qrammatik qanunlarına uyğun yanaşı gələn iki saitdən birinin düşməsi (a düşümü) nəticəsində Ağəddin şəklindədir, yəni adın təhrif olunmuş forması sonradan müstəqil kişi adı kimi rəsmiləşmişdir. Bu gün ad Ağəddin formasındadır.

Bax: Ağaəddin.

Azərbaycan antroponimikasında İslam dini ilə əlaqədar şəxs adları sırasında olan Ağaəli (bax: ad – AĞA; ƏLİ) kişi adı Həzrət Əlinin adı ilə əlaqədar olub, hörmət sahibi, nüfuz sahibi Əli anlamlarını ifadə edir. Dilimizin fonetik qanunlarına əsasən, iki sözün birləşməsindən (birinci söz saitlə bitib, ikinci söz saitlə başlayarsa) əmələ gələn adlarda yanaşı gələn saitlərdən birinin düşməsi nəticəsində Ağaəli adı bu gün Ağəli formasındadır.

Bax: Ağəli.

Dilimizin fonetik qanunlarına əsasən, iki sözün birləşməsindən (birinci söz saitlə bitib, ikinci söz saitlə başlayarsa) əmələ gələn adlarda yanaşı gələn saitlərdən birinin düşməsi nəticəsində Ağaəmi adı bu gün Ağəmi formasındadır. Ağəmi (bax: ad – AĞA; ƏMİ) kişi adı Azərbaycan antroponimikasında müraciət bildirən sözlərdən yaranmış şəxs adları sırasındadır. Məlum olduğu kimi, Azərbaycanın bəzi bölgələrində qədim zamanlardan bu günə qədər ailədə böyük əmiyə hörmət mənasında Ağaəmi (Ağəmi) kimi müraciət edilmişdir və bu ənənə hələ də yaşayır. Sonradan şəxs adı deyə formalaşmışdır.

Bax: Ağəmi.

Bax: Gülağa.

Ağaheydər (bax: ad – AĞA; HEYDƏR) kişi adı Heydər ağa anlamındadır.

Bax: Həsənağa.