Azərbaycan dilinin dialektoloji lüğəti

tağalandırmax

Qazax

Bükmək, burmaq. □ Camış quyruğunu tağalandırer.

tağan

İmişli

Dolaşa. □ Tağan dolub şuma, səpdiycən götürür tumi.

tağar

Gədəbəy, Qafan, Qax, Qazax, Mingəçevir, Oğuz, Ordubad, Salyan, Şəki, Şəmkir, Zaqatala

Ölçü vahidi adı. □ On tağar ağa götürürdü, iki tağar da atama irəncbərpayı verirdi (Qazax); Mə:m əməx' günümə ildə dört-beş tağar dən düşür (Ordubad); Bıldırrarı qalxozdan beş tağar qartov aldım əməx'gününə (Gədəbəy); Qabax taxılı tağarnan ölçəllərdi, indi tonnan ölçüllər (Salyan); Otuz çanağın bir tağardı (Şəmkir); Tağarı un manıta taxıl satılıf (Şəki).

tağarbaşı

Qazax

Satılan hər tağar taxıl üçün pulsuz olaraq əlavə edilən taxıl. □ Hər tağara tağarbaşı verirdix' bir çanax.

tağarramax

Borçalı

Tağarla ölçmək. □ Ay uşaxlar, ay bala, durmuyun gəlin, tığdan taxılı tağarrıyax.

tağəli

Cəbrayıl

Tağəliyə qoymax: lağa qoymaq.

tağırsağ

Lənkəran

Dolu. □ İki gündü sə:rrər tağırsağ yağır.

tağrıl

Cəbrayıl

İzahat.

tağrıl verməx'

Cəbrayıl

İzahat vermək.

tağrıl almax

Cəbrayıl

İzahat almaq.

tax

Qax, Şamaxı

1. Üzərinə ot yığıb sürümək üçün istifadə edilən ağac budağı (Qax).

2. Kəsilmiş və qol-budağı budanmış kiçik ağac (Şamaxı). □ Çiynimdə meşədən bir uzun tax gətdim.

taxda

Balakən, Cəbrayıl, Göyçay, Qarakilsə, Qazax, Laçın, Ordubad, Şəki, Şuşa

1. Əkin sahəsində zolaq, əkin sahəsinin bərabər hissələri (Balakən, Göyçay, Qarakilsə, Ordubad, Şəki, Şuşa). □ Bizim briqada bu gün iki taxda tütün şitili basdırdı (Balakən); Taxdalarda əkin əx'mişəm (Qarakilsə); Bi taxda yer belləmişux soğan ehmağa; Əlli taxda çəltix yerimiz olardı o vaxda (Şəki); Həşim öz taxtasını şumnuyur (Şuşa).

2. Dağavar yerdə düzənlik hissə, otlaq sahəsi (Cəbrayıl, Qazax, Laçın). □ Biyil dəlləx' taxdasında çoxlu ot var (Qazax); Bizim qoyun bu sa:t taxdada otduyur (Laçın); Mal-qara taxdıyayayılıb (Cəbrayıl).

3. Qadın tumanının, yorğanın üzünün bərabər hissələri. □ Yorğanın üzünə üş taxda çit işlənir (Ağdam); Mənim tumanım beş taxdadı (Şamaxı); Qabaxlar on iki taxdadan tuman geyərdix' (Şuşa); Bu taxdadan sonra hananı kəsəjiyix' (Cəbrayıl).

taxdalamax

Gəncə, Mirgəçevir

Əkin sahəsini zolaqlara ayırmaq, hissələrə bölmək. □ Sabah arpanı taxdalamağa gedəjəm (Gəncə).

taxınmax

Qax

Bəzənmək.

taxqıllax

Mingəçevir

Qupquru.