Azərbaycan dilinin dialektoloji lüğəti

üşüləmməx'

Cəbrayıl

Ərimək. □ Qar üşülənir.

üşürgələmməx'¹

Çənbərək

Şübhələnmək. □ Dünənnən bəri Qılqıldan üşürgələmmişəm.

üşürgələmməx'²

Xanlar, Şəmkir

Qorxmaq, vahiməyə düşmək. □ Rəhmətdig atam deyərdi ki, mən bu yerdən keçərkən çox üşürgələnərdim (Xanlar); Tıqqıltı səsiyəldi, osa:d üşürgələndim, bildim ki, qapıya canavar gəlif (Şəmkir).

ütdülüm¹

Salyan

Zirək, qoçaq. □ Nənəm ütdülüm arvatdı, heş yerdən qalan dögür.

ütdülüm²

Salyan

Cılız, arıq. □ Bı uşax çox ütdülümdü.

ütələx'

Basarkeçər

Tələskən. □ O, yaman ütələx' kişidi.

ütələx'-ütələx'

Basarkeçər

Tələsə-tələsə. □ Ütələx'-ütələx’ yedi, çıxıf getdi.

ütələməg

Kürdəmir

1. Sıxışdırmaq.

2. Tənqid etmək. □ İclassa sədrini mökgəm ütələdilər.

ütələməx'

Gədəbəy, Şəmkir, Tovuz

1. Ala-çiy, tələsik bişirmək. □ Kavavı eləjənə ütəle:flər, də:sin (Gədəbəy); O əti ojaxda ütələ uşaxlara ver, qoy alağızdansınnar (Tovuz).

2. Ütmək. □ Apar bu başə.ğı ütələ (Şəmkir).

ütələmməg

Şamaxı

Vurnuxmaq, ora-bura soxulmaq. □ Zeynalabdı kişi genə, görəsən, nə ütələnir?

ütələmməx'

Çənbərək, Gədəbəy, Mingəçevir, Tovuz

ütəlgi¹

Ağdam, Bərdə, Kürdəmir, Qazax, Oğuz

Ley. □ Deyəsən, quşdarın içinə ütəlgi tüşüf (Qazax); Ütəlgi hası quş oldu, tutuf yeir (Bərdə).

ütəlgi²

Ağdaş, Cəbrayıl, Şuşa

1. Başqasına can yandıran (Ağdaş). □ Mə:sut çox ütəlgidi.

2. Cəld, qoçaq (Cəbrayıl). □ Nüsrət ütəlgi uşaxdı.

3. Bacarıqlı (Şuşa). □ Nadir çox ütəlgi adamdı, əlinnən hər şey gəlir.

ütəlgi³

Zaqatala

Kələkbaz.

ütmə¹

Ağdam, Mingəçevir

Əlağacı. □ Sənə bir ütmə vuraram ölərsən (Ağdaş).

ütmə²

Salyan

Əfəl, bacarıqsız. □ Bı uşax ütmənin biridi.

ütməcə

Ağdam, Qazax

Heyvan xəstəliyi adı. □ Başın-gözün nə yaman şişif ə:, ütməcə ha olmuyufsan (Qazax).

ütməx'

Hamamlı

Oğurlamaq. □ Qoyunu elə ütdülər ki, heş kəsin xavarı olmadı.

ütü

Çənbərək, Füzuli, Mingəçevir

1. Bəla.

2. Təhlükə.

3. Qəza. □ Şəhri yüz yaşeyjax savaxkı ütüdən ötüşsə (Çənbərək); Bu ütüdən savışsan, min yaşaram (Füzuli).

ütüg¹

Şamaxı

Sırtıq. □ Ütüg adamnan mə:m xoşum gəlməz.

ütüg²

İsmayıllı

Xəsis. □ Çox ütüg adamdı, bir gün qalduğ, şordan başqa bir şey yemədüg.