Tərəfdarlar, dəstə, döyüşçülər. (“Koroğlu” dastanının lüğəti)
Koroğlu adam yollayıb Mustafa bəyin atlılarını Çəmlibelə gəti rtdi. Koroğlunun qərarı ilə Mustafa bəyin sərkərdələri Çəmlibelin sərkərdələrinə, tabınları isə tabınlarına qonaq oldular.
(Paris nüsxəsi, 11-ci məclis)
Bürcü Sultanın sərkərdəsi Koroğlunun zəhmli səsindən qorxuya düşüb, tabınlarına dedi:
– Uşaqlar, bu qoç Koroğludu. Onun nərəsindən qarlı dağlann başında qar dayanmaz, boylu arvadlar bu səsin zəhmindən bala salar.
(Paris nüsxəsi, 5-ci məclis)
Azərbaycan dastanlarının leksikasıBax: tüccar. (“Koroğlu” dastanının lüğəti)
Atalar deyiblər ki, tacir-tüccar dili ilanı yuvasından çıxardar.
(“Durna teli”)
Taladım şahları, hələ az dedim,
Türfə gözəllərə işvə, naz dedim,
Neçə tacir-tüccar səndə gizlədim,
Açmadın sirrimi, sirdaşım dağlar.
(“Koroğlu ilə Bolu bəy”)
Azərbaycan dastanlarının leksikasıEvin və b. tikilinin damında taxtadan qurulan çardaq; həmin çardaqla dam arasındakı yer. (“Koroğlu” dastanının lüğəti)
Qoç Koroğlum deyər dövlət,
Gün düşər aləmə şöhrət,
Mən öləndə yerim cənnət,
Qıl körpü taxtapuş olsun!..
(M.Elyas. “Nəğmələr kitabı”)
Azərbaycan dastanlarının leksikasıHeyvanların boynuna taxılan kəmər, bağ. (“Koroğlu” dastanının lüğəti)
Dialektlərdə tarım, bərk mənalarda işlənir.
Əsli Mahmududu, tasma boyunlu,
Meydana girəndə yüz min oyunlu.
Qarçqay baxışlı, ac qurd yeyimli
Ortası qoluna dolu gərəkdi.
(Paris nüsxəsi, 1-ci məclis)
Azərbaycan dastanlarının leksikasıBax: teyyi-mənazil. (“Koroğlu” dastanının lüğəti)
Pay-piyada, günə bir mənzil, təyyi-mənazil, orda ayla, illə, burda müxtəsər dillə, az getdi çox dayandı, çox getdi az dayandı,bir axşamüstü gəlib Çardaqlı Çənlibelə çatdı.
(“Həmzənin Qıratı aparmağı”)
Günə bir mənzil, təyyi-mənazil, o necə deyərlər, təpələr aşdı, dərələr keçdi, mənzildən ötüb mənzilə düşdü, günlərin bir günündə gəlib Dərbəndə çatdı.
(“Koroğlunun Dərbənd səfəri”)
Azərbaycan dastanlarının leksikası